Vì sao sai lè mà vẫn tin là đúng - Hiệu ứng chân lý ảo tưởng trong tâm lý học

supervisor_accountAdministrator visibility 1122 11/24/2016 10:00:51 PM
Tại sao sự lặp lại có thể biến sai thành đúng?

Hằng ngày, trên báo đài, ti vi, internet, ta luôn bắt gặp những người cứ lặp đi lặp lại những thông điệp… sai lè ra. Họ làm thế để làm gì, khi mà nhiều thông điệp vừa nghe vào đã thấy hơi vô lý (kiểu như “hàng đầu Việt Nam” chẳng hạn)? Tại sao họ lại chịu chơi chịu chi bỏ không ít tiền ra chỉ để lặp đi lặp lại những điều có vẻ như vô nghĩa này?

tuyên truyền lặp lại

Không, những hành động đó không hề vô nghĩa. Thực ra, những người hay lặp đi lặp lại ấy là chuyên gia sử dụng kỹ thuật tuyên truyền với nền tảng tâm lý học cực khủng. Họ đã sử dụng hiệu ứng chân lý ảo tưởng để biết sai thành đúng theo cách có vẻ ngu ngốc nhưng hiệu quả vô cùng.

Hiệu ứng chân lý ảo tưởng:

Theo hiệu ứng chân lý ảo tưởng (Illusory truth effect), con người sẽ tin một thông tin nào đó là đúng chỉ đơn giản vì… họ tiếp xúc với thông tin đó nhiều hơn!

chân lý ảo tưởng

Nói cách khác, nếu mỗi ngày bạn đều nghe đi nghe lại một thông tin nào đó (mà bạn chưa kiểm chứng hoặc không có cơ hội để kiểm chứng), thì bạn sẽ có xu hướng tin thông tin này là đúng hơn là một thông tin chỉ mới nghe lần đầu.

Để tìm hiểu tường tận về hiệu ứng này, ta sẽ đi ngược lại một thí nghiệm được tiến hành vào năm 1977:

Ai đúng, ai sai? Đúng sai thế nào?

Năm 1977, ba nhà khoa học Hasher, Goldstein và Toppino đã tiến hành thí nghiệm này. Người tham gia được mời đánh giá mức độ chính xác của 60 khẳng định nghe có vẻ có lý (nhưng rất khó để biết chính xác), ví dụ như:

“Bóng rổ trở thành môn thi Olympics vào năm 1925.”

Một số câu khẳng định là đúng, một số là sai.

Người tham gia thí nghiệm thực hiện thí nghiệm 3 lần. 20 câu khẳng định trong số này được giữ nguyên, còn lại đều được thay đổi ở mỗi lần.

Kết quả là, các khẳng định xuất hiện thường xuyên hơn (cả khẳng định đúng lẫn khẳng định sai) đều được đánh giá là “đáng tin” hơn các khẳng định chỉ xuất hiện một lần!

Ứng dụng trong kinh doanh:

đúng hay sai?

Kết quả của thí nghiệm trên là rất đáng sợ, bởi nó cho thấy khả năng điều khiển nhận thức đúng sai của con người chỉ bằng cách lặp thông tin đủ nhiều. Đáng sợ hơn, một số thí nghiệm của các nhà tâm lý học khác thậm chí còn khẳng định rằng: dù ta có biết thông tin, thì trong vô thức, ta vẫn bị ảnh hưởng bởi sự lặp lại! Cronley, Kardes và Hawkins đã nhấn mạnh rằng cái mà sự lặp lại đánh vào là phần vô thức, chứ không phải là phần lý trí, cho nên việc có hiểu biết hay không cũng không thể ngăn ta bị ảnh hưởng bởi hiệu ứng chân lý ảo tưởng!

Ta có thể ứng dụng như sau:

Case 1: Sử dụng nhiều người để nhắc đi nhắc lại một thông điệp: Thủ thuật này thường được dân “seeding” sử dụng ở Facebook và các diễn đàn mạng. Họ sử dụng nhiều tài khoản cùng nhắc đi nhắc lại một thông điệp, ví dụ như “sản phẩm A rất tốt cho trẻ nhỏ” chẳng hạn. Ta có thể phản bác, ta có thể thấy vô lý, nhưng sự thực là trong thời gian đó, tâm trí ta cũng bị ảnh hưởng một phần!

Case 2: Sử dụng nhiều kênh tiếp cận khác nhau để truyền tải cùng một thông điệp: Rất nhiều công ty và tổ chức đã ứng dụng thành công hiệu ứng này. Ví dụ điển hình là thông tin “ăn nhiều cà rốt giúp sáng mắt.”

ăn cà rốt sáng mặt thật không?

Do bị quân Đức vây khốn vào năm 1941, nước Anh lâm vào cảnh khan hiếm thực phẩm. Một trong những thứ còn nhiều và tự trồng được bấy giờ là… cà rốt. Báo đài Anh quốc đã lặp đi lặp lại thông tin “ăn nhiều cà rốt giúp sáng mắt” trên khắp các kênh để người dân tiêu thụ hết loại thực phẩm này. Thông tin được lặp đi lặp lại nhiều đến nỗi nhiều người ở khắp thế giới bây giờ vẫn tin hoàn toàn!

BÀI ĐANG HOT

Sai lầm rất nhiều người thường mắc phải khi sử dụng kem chống nắng

09/08/2017

11 công việc có mức thu nhập cao dành cho phụ nữ

16/05/2017

Vì sao ông chủ quán cháo này phải che giấu quy mô kinh doanh của mình? Bài học về sự chuyên biệt

24/12/2016

4 lý do bạn không nên cắt viên vitamin E để bôi mặt – Làm đẹp với vitamin E như thế nào cho đúng cách?

09/03/2017

Nâng mũi theo chuẩn nhân trắc học là gì? Vì sao ngày càng nhiều người quan tâm đến trào lưu làm đẹp này?

12/03/2017

10 bộ phim ăn khách nhất mọi thời đại (đã tính cả lạm phát)

25/11/2016

9 loài thú cưng siêu đắt có giá từ vài trăm triệu tới bạc tỷ

21/12/2016

Há hốc mồm với những tác phẩm sáng tạo của những người rảnh rỗi

02/09/2017

Top 10 game chiến thuật cực hay cho PC có cấu hình “dễ chịu”

25/10/2016

25 phát minh quan trọng nhất trong lịch sử loài người

15/03/2017

Vì sao chúng ta không bao giờ thấy chó sói biểu diễn trong rạp xiếc

11/03/2017

Sửng sốt với những bức vẽ 3D sống động như muốn nhảy ra khỏi tờ giấy

12/05/2017

Thật khó tin: Khoa học chứng minh tên của bạn có thể định hình khuôn mặt bạn

20/03/2017

Thiếu Testosterone – Nguyên nhân của bệnh thiểu năng sinh dục nam

24/11/2016

20 thủ thuật tâm lý những người bán hàng sử dụng để khống chế hành vi mua sắm của bạn

29/12/2016

Chiêm ngưỡng 10 mẫu chữ viết tay đẹp đến sững sờ

03/04/2017

[Truyện cười] Tuyển tập những truyện cười bựa nhất về con Thỏ ngáo đá

11/12/2016

10 sự thật đầy sửng sốt về cuộc nội chiến Hoa Kỳ (Cảnh báo: có thể khiến bạn phải bật cười)

26/05/2017

Ung thư là gì? Tất tần tật những gì bạn cần biết về ung thư!

09/12/2016

Khởi nghiệp là gì, cần những yếu tố nào và làm sao để khởi nghiệp thành công?

11/06/2017

Ngỡ ngàng với trào lưu chế tác tranh 3D chỉ với một tờ giấy A4

07/01/2017

[Video học tiếng Anh] IELTS Writing Task 1: How to describe BAR GRAPHS

29/04/2017

Tổng hợp 10 phương pháp giảm cân an toàn, hiệu quả, đơn giản và đáng tin cậy nhất

08/05/2017

Cà phê được phổ biến như ngày nay nhờ công một vị giáo hoàng

27/11/2016

Những chú voi con dễ thương này sẽ làm bạn mỉm cười

04/05/2017

Ưu và nhược điểm của những người hay đi làm muộn

08/09/2017

Chùm ảnh: Nhật Bản - sự kết hợp tuyệt vời giữa hiện đại và cổ kính

26/10/2016

Cách làm mứt dừa thơm ngon để đãi khách ngày Tết

23/12/2016

20 Ý tưởng mở quán cà phê cho người khởi nghiệp kinh doanh nhỏ

06/12/2016

Cách xác định loại da và quy trình chăm sóc da từng bước hiệu quả nhất

06/08/2017

© Copyright 2016. Bản quyền website thuộc về 1tach.com