Thói hư tật xấu của người Việt từ xưa: Quan không có chuyên môn, hư hỏng cả hệ

supervisor_accountAdministrator visibility 1951 10/21/2016 10:05:52 PM
“Quan trường không có chuyên môn và chỉ giỏi xoay sở.” - Thân Trọng Huề, Con đường tiến bộ của nước ta, Nam Phong, năm 1918.

Nước ta dùng người thì hoặc lựa chọn ở trong bọn con quan hoặc lấy ở trong hàng khoa mục, mà mấy người khoa mục bất quá văn hay chữ tốt thì đỗ, thế là làm quan. Bình sinh học tập chỉ mấy câu trường ốc văn chương, lúc ra làm quan, thì hình như bổ vào mặt gì cũng giỏi, tưởng quan lại bên Châu Âu chưa có ai toàn tài được thế. Cũng là một người lúc thì bổ giáo chức làm một nhà giáo dục, lúc thì bổ chính chức ra làm một nhà chính trị, lúc thì sung giám đốc công trường làm một nhà công nghệ, lúc thì sung chánh sứ đồn điền làm một nhà thực nghiệp, lúc thì đi quân thứ làm một nhà tướng hiệu, mà hỏi ra thì chẳng có một cái học thức chuyên khoa nào. Quan nước ta như thế trách nào mà chẳng mang tiếng bất tài.

Ngày 31/5/1917, Báo Đông Kinh có một đoạn rằng "một tên đầu đảng trộm cướp kiếm cả đời không bằng một ông quan giỏi lấy tiền trong một năm". Ngày 12/7, Báo Hải Phòng có một đoạn rằng "cái căn tính ăn tiền của người An Nam di truyền từ tổ tông, không dễ kể năm kể tháng mà chữa ngay được".

(1) chỗ đóng quân.

(2) tướng tá nói chung. Cả đoạn này có nghĩa chuyển sang làm một quan chức quân sự.

“Hư hỏng cả hệ nên không cách gì sửa chữa” - Phan Chu Trinh, Thư gửi Chính phủ Pháp, năm 1906.

Cũng có đôi khi thay đổi một vài ông đại thần hoặc là thăng giáng một vài viên quan lại. Cái người bị đuổi đi đã đành là không làm được việc, mà cái người thay chân ấy cũng có phải là người làm được việc đâu?! Cái người bị cách(1), vẫn là gian tham mà cái người được bổ cũng không phải là người liêm khiết! Phương chi hôm nay bị giáng, bị cách, ngày mai lại được thăng được thưởng, ở nơi này can khoản(2) lại đổi đi nơi kia, thì tuy có phạm tội tham, mang tiếng xấu cũng có hại gì đâu.Lâu rồi quen đi, đứa càn rỡ lại càng càn rỡ, chỉ lo đem tiền đi mua quan, đứa biếng lười lại càng biếng lười chỉ biết khoá miệng cho yên việc. Mũ áo thùng thình, ngựa xe rộn rịp, hỏi quan chức thì ông này là đại thần trong triều, ông kia là đại lại(3) các tỉnh, chỉ biết có một việc là ngày đi hội thương(4) hay ra công đường xử kiện , còn hỏi đến việc lợi bệnh(5) trong nước hay là trong một tỉnh thì mơ màng chăng biết một chút gì.

Còn đến việc đút lót người trên, sách nhiễu kẻ dưới thì không cứ là quan to quan nhỏ, đều công nhiên cho là cái quyền lợi của người làm quan đáng được, dẫu có ai bàn nói đến cũng không kể vào đâu.

(1) tức là cách chức, ngược với bổ là giao việc

(2) can khoản: bị vướng vào một tội nào

(3) cũng nghĩa như chức quan lớn

(4) hội họp

(5) tức lợi hại, từ cổ, nay ít dùng

BÀI ĐANG HOT

100 ý tưởng khởi nghiệp kinh doanh nhỏ ít vốn cho người mới bắt đầu

06/12/2016

20 Ý tưởng mở quán cà phê cho người khởi nghiệp kinh doanh nhỏ

06/12/2016

Số ngẫu nhiên do máy tính tạo ra có thực sự ngẫu nhiên?

20/04/2017

Chùm truyện tranh vui nhộn với triết lý nhẹ nhàng của Loading Artist

26/04/2017

Tất cả những điều bạn cần biết về ngành tâm lý học trước khi quyết định theo đuổi ngành này

09/05/2017

Ở đời có 4 cái ngu – Vì sao ngu? Ngu như thế nào?

02/12/2016

Vì sao chúng ta không bao giờ thấy chó sói biểu diễn trong rạp xiếc

11/03/2017

11 công việc có mức thu nhập cao dành cho phụ nữ

16/05/2017

10 chú chó khiến bạn không thể nhịn cười

02/01/2017

Cảnh báo: Tác hại từ việc trị mụn bằng kem đánh răng!

10/12/2016

Những mẩu truyện tranh hài hước về chú rồng Pikagon (Pikalong)

11/03/2017

4 lý do bạn không nên cắt viên vitamin E để bôi mặt – Làm đẹp với vitamin E như thế nào cho đúng cách?

09/03/2017

10 cuốn sách cực hay về tâm lý học - Bạn đã đọc bao nhiêu cuốn trong số này rồi?

17/05/2017

10 hành vi tàn ác trong thế giới loài vật

10/01/2017

Không đọc sách, chỉ đọc tóm tắt sách: Tưởng hiệu quả hóa ra tai hại

12/12/2016

10 cặp vếu trong anime "phá nát" mọi định luật vật lý

30/12/2016

Ấu dâm là gì? Tâm lý học của kẻ ấu dâm? Các dấu hiệu nhận biết và làm cách nào để giúp trẻ em phòng tránh?

26/03/2017

Top 10 game chiến thuật cực hay cho PC có cấu hình “dễ chịu”

25/10/2016

Chiêm ngưỡng 10 mẫu chữ viết tay đẹp đến sững sờ

03/04/2017

Khởi nghiệp là gì, cần những yếu tố nào và làm sao để khởi nghiệp thành công?

11/06/2017

10 điều sẽ xảy ra nếu mặt trời chết

08/12/2017

6 loại khoáng chất đa lượng cần thiết cho cơ thể gồm những gì? Bạn có thể tìm thấy chúng ở đâu?

15/02/2017

15 anime với nội dung quái đản nhất khiến bạn phải thốt lên “Quát đờ phắc!” khi đang xem

24/10/2016

Đối thủ cạnh tranh trong kinh doanh không phải là kẻ thù. Vậy đâu mới là kẻ thù?

17/10/2016

Những câu nói hay về tình bạn

12/04/2017

Cách gọt hoa quả nhanh, đơn giản đến bất ngờ (táo, dưa hấu, xoài, bơ, dứa, cam quýt, thanh long chơi hết)

23/05/2017

Sửng sốt với chàng mèo đực “biến thái” thích mặc đồ hầu gái

25/03/2017

Bệnh lao phổi là gì? Lây lan như thế nào? Triệu chứng, cách phòng và điều trị bệnh lao phổi?

18/05/2017

[Truyện cười] Tuyển tập những truyện cười bựa nhất về con Thỏ ngáo đá

11/12/2016

Những câu nói hay về cuộc sống: Cùng đọc và chiêm nghiệm

19/02/2017

© Copyright 2016. Bản quyền website thuộc về 1tach.com