Thói hư tật xấu của người Việt từ xưa: Quan không có chuyên môn, hư hỏng cả hệ

supervisor_accountAdministrator visibility 2231 10/21/2016 10:05:52 PM
“Quan trường không có chuyên môn và chỉ giỏi xoay sở.” - Thân Trọng Huề, Con đường tiến bộ của nước ta, Nam Phong, năm 1918.

Nước ta dùng người thì hoặc lựa chọn ở trong bọn con quan hoặc lấy ở trong hàng khoa mục, mà mấy người khoa mục bất quá văn hay chữ tốt thì đỗ, thế là làm quan. Bình sinh học tập chỉ mấy câu trường ốc văn chương, lúc ra làm quan, thì hình như bổ vào mặt gì cũng giỏi, tưởng quan lại bên Châu Âu chưa có ai toàn tài được thế. Cũng là một người lúc thì bổ giáo chức làm một nhà giáo dục, lúc thì bổ chính chức ra làm một nhà chính trị, lúc thì sung giám đốc công trường làm một nhà công nghệ, lúc thì sung chánh sứ đồn điền làm một nhà thực nghiệp, lúc thì đi quân thứ làm một nhà tướng hiệu, mà hỏi ra thì chẳng có một cái học thức chuyên khoa nào. Quan nước ta như thế trách nào mà chẳng mang tiếng bất tài.

Ngày 31/5/1917, Báo Đông Kinh có một đoạn rằng "một tên đầu đảng trộm cướp kiếm cả đời không bằng một ông quan giỏi lấy tiền trong một năm". Ngày 12/7, Báo Hải Phòng có một đoạn rằng "cái căn tính ăn tiền của người An Nam di truyền từ tổ tông, không dễ kể năm kể tháng mà chữa ngay được".

(1) chỗ đóng quân.

(2) tướng tá nói chung. Cả đoạn này có nghĩa chuyển sang làm một quan chức quân sự.

“Hư hỏng cả hệ nên không cách gì sửa chữa” - Phan Chu Trinh, Thư gửi Chính phủ Pháp, năm 1906.

Cũng có đôi khi thay đổi một vài ông đại thần hoặc là thăng giáng một vài viên quan lại. Cái người bị đuổi đi đã đành là không làm được việc, mà cái người thay chân ấy cũng có phải là người làm được việc đâu?! Cái người bị cách(1), vẫn là gian tham mà cái người được bổ cũng không phải là người liêm khiết! Phương chi hôm nay bị giáng, bị cách, ngày mai lại được thăng được thưởng, ở nơi này can khoản(2) lại đổi đi nơi kia, thì tuy có phạm tội tham, mang tiếng xấu cũng có hại gì đâu.Lâu rồi quen đi, đứa càn rỡ lại càng càn rỡ, chỉ lo đem tiền đi mua quan, đứa biếng lười lại càng biếng lười chỉ biết khoá miệng cho yên việc. Mũ áo thùng thình, ngựa xe rộn rịp, hỏi quan chức thì ông này là đại thần trong triều, ông kia là đại lại(3) các tỉnh, chỉ biết có một việc là ngày đi hội thương(4) hay ra công đường xử kiện , còn hỏi đến việc lợi bệnh(5) trong nước hay là trong một tỉnh thì mơ màng chăng biết một chút gì.

Còn đến việc đút lót người trên, sách nhiễu kẻ dưới thì không cứ là quan to quan nhỏ, đều công nhiên cho là cái quyền lợi của người làm quan đáng được, dẫu có ai bàn nói đến cũng không kể vào đâu.

(1) tức là cách chức, ngược với bổ là giao việc

(2) can khoản: bị vướng vào một tội nào

(3) cũng nghĩa như chức quan lớn

(4) hội họp

(5) tức lợi hại, từ cổ, nay ít dùng

BÀI ĐANG HOT

25 phát minh quan trọng nhất trong lịch sử loài người

15/03/2017

Sự thật “đáng kinh hoàng” đằng sau những tấm biển báo “Coi chừng chó dữ”

04/01/2017

100 ý tưởng khởi nghiệp kinh doanh nhỏ ít vốn cho người mới bắt đầu

06/12/2016

Những vấn đề có thể bạn chưa biết về tâm lý tội phạm

09/05/2017

Tất cả những điều bạn cần biết về ngành tâm lý học trước khi quyết định theo đuổi ngành này

09/05/2017

Chuyện gì sẽ xảy ra khi mèo và người hoán đổi cho nhau

06/04/2017

Khởi nghiệp là gì, cần những yếu tố nào và làm sao để khởi nghiệp thành công?

11/06/2017

4 lý do bạn không nên cắt viên vitamin E để bôi mặt – Làm đẹp với vitamin E như thế nào cho đúng cách?

09/03/2017

Không còn khổ sở vì thói quen tiêu tiền “vung tay quá trán” nhờ 15 mẹo nhỏ sau đây

03/11/2016

Tôi tập trung, tôi tồn tại - Bí mật của sự tập trung cao độ

20/08/2017

Những chú voi con dễ thương này sẽ làm bạn mỉm cười

04/05/2017

Chiêm ngưỡng bộ trang sức tuyệt đẹp 3000 năm tuổi của văn hóa Sa Huỳnh – Việt Nam

14/12/2016

8 điều kỳ diệu về loài nhện

18/10/2016

Những nhát cắt tiết lộ cấu trúc thú vị bên trong các đồ vật

21/10/2016

Top 10 game chiến thuật cực hay cho PC có cấu hình “dễ chịu”

25/10/2016

Cà phê được phổ biến như ngày nay nhờ công một vị giáo hoàng

27/11/2016

Mách bạn bí quyết rèn luyện kỹ năng giao tiếp hiệu quả (và những điều quan trọng khác trong giao tiếp)

21/05/2017

Làm việc siêng năng tốt cho sự nghiệp của bạn nhưng làm việc quá sức thì không

18/10/2016

Những điều khiến du khách nước ngoài cực kỳ thích thú khi đi du lịch ở Việt Nam

22/10/2016

10 chú chó khiến bạn không thể nhịn cười

02/01/2017

Ở đời có 4 cái ngu – Vì sao ngu? Ngu như thế nào?

02/12/2016

18 điều bạn nên làm trong ngày đầu tiên đi làm

26/01/2018

Chùm truyện tranh vui nhộn mà chỉ những người nuôi mèo mới hiểu

15/04/2017

Thật dễ thương khi động vật cũng Selfie

21/01/2017

Những mẫu xe máy độ chất lừ và tuyệt đẹp cho dân chơi thứ thiệt

30/12/2016

Khoa học chứng minh đọc sách thường xuyên giúp bạn sống lâu hơn!

20/11/2016

10 cuốn sách cực hay về tâm lý học - Bạn đã đọc bao nhiêu cuốn trong số này rồi?

17/05/2017

Nếu 100 quả bom nguyên tử nổ cùng lúc?

15/09/2017

Những câu nói hay về tình yêu

20/02/2017

49 ý tưởng Live Stream cực hay cho doanh nghiệp và cá nhân muốn quảng bá thương hiệu của mình

07/05/2017

© Copyright 2016. Bản quyền website thuộc về 1tach.com