Thói hư tật xấu của người Việt từ xưa: Quan không có chuyên môn, hư hỏng cả hệ

supervisor_accountAdministrator visibility 2130 10/21/2016 10:05:52 PM
“Quan trường không có chuyên môn và chỉ giỏi xoay sở.” - Thân Trọng Huề, Con đường tiến bộ của nước ta, Nam Phong, năm 1918.

Nước ta dùng người thì hoặc lựa chọn ở trong bọn con quan hoặc lấy ở trong hàng khoa mục, mà mấy người khoa mục bất quá văn hay chữ tốt thì đỗ, thế là làm quan. Bình sinh học tập chỉ mấy câu trường ốc văn chương, lúc ra làm quan, thì hình như bổ vào mặt gì cũng giỏi, tưởng quan lại bên Châu Âu chưa có ai toàn tài được thế. Cũng là một người lúc thì bổ giáo chức làm một nhà giáo dục, lúc thì bổ chính chức ra làm một nhà chính trị, lúc thì sung giám đốc công trường làm một nhà công nghệ, lúc thì sung chánh sứ đồn điền làm một nhà thực nghiệp, lúc thì đi quân thứ làm một nhà tướng hiệu, mà hỏi ra thì chẳng có một cái học thức chuyên khoa nào. Quan nước ta như thế trách nào mà chẳng mang tiếng bất tài.

Ngày 31/5/1917, Báo Đông Kinh có một đoạn rằng "một tên đầu đảng trộm cướp kiếm cả đời không bằng một ông quan giỏi lấy tiền trong một năm". Ngày 12/7, Báo Hải Phòng có một đoạn rằng "cái căn tính ăn tiền của người An Nam di truyền từ tổ tông, không dễ kể năm kể tháng mà chữa ngay được".

(1) chỗ đóng quân.

(2) tướng tá nói chung. Cả đoạn này có nghĩa chuyển sang làm một quan chức quân sự.

“Hư hỏng cả hệ nên không cách gì sửa chữa” - Phan Chu Trinh, Thư gửi Chính phủ Pháp, năm 1906.

Cũng có đôi khi thay đổi một vài ông đại thần hoặc là thăng giáng một vài viên quan lại. Cái người bị đuổi đi đã đành là không làm được việc, mà cái người thay chân ấy cũng có phải là người làm được việc đâu?! Cái người bị cách(1), vẫn là gian tham mà cái người được bổ cũng không phải là người liêm khiết! Phương chi hôm nay bị giáng, bị cách, ngày mai lại được thăng được thưởng, ở nơi này can khoản(2) lại đổi đi nơi kia, thì tuy có phạm tội tham, mang tiếng xấu cũng có hại gì đâu.Lâu rồi quen đi, đứa càn rỡ lại càng càn rỡ, chỉ lo đem tiền đi mua quan, đứa biếng lười lại càng biếng lười chỉ biết khoá miệng cho yên việc. Mũ áo thùng thình, ngựa xe rộn rịp, hỏi quan chức thì ông này là đại thần trong triều, ông kia là đại lại(3) các tỉnh, chỉ biết có một việc là ngày đi hội thương(4) hay ra công đường xử kiện , còn hỏi đến việc lợi bệnh(5) trong nước hay là trong một tỉnh thì mơ màng chăng biết một chút gì.

Còn đến việc đút lót người trên, sách nhiễu kẻ dưới thì không cứ là quan to quan nhỏ, đều công nhiên cho là cái quyền lợi của người làm quan đáng được, dẫu có ai bàn nói đến cũng không kể vào đâu.

(1) tức là cách chức, ngược với bổ là giao việc

(2) can khoản: bị vướng vào một tội nào

(3) cũng nghĩa như chức quan lớn

(4) hội họp

(5) tức lợi hại, từ cổ, nay ít dùng

BÀI ĐANG HOT

100 ý tưởng khởi nghiệp kinh doanh nhỏ ít vốn cho người mới bắt đầu

06/12/2016

20 Ý tưởng mở quán cà phê cho người khởi nghiệp kinh doanh nhỏ

06/12/2016

Sáng tạo ư, quá dễ! 40 nguyên tắc sáng tạo trong kỹ thuật áp dụng vào kinh doanh

12/08/2018

10 cuốn sách cực hay về tâm lý học - Bạn đã đọc bao nhiêu cuốn trong số này rồi?

17/05/2017

4 lý do bạn không nên cắt viên vitamin E để bôi mặt – Làm đẹp với vitamin E như thế nào cho đúng cách?

09/03/2017

Những mẩu truyện tranh hài hước về chú rồng Pikagon (Pikalong)

11/03/2017

Giờ kết thúc cho nhân loại (Thế giới chúng ta thật mong manh)

13/09/2017

6 loại khoáng chất đa lượng cần thiết cho cơ thể gồm những gì? Bạn có thể tìm thấy chúng ở đâu?

15/02/2017

Bí quyết đánh mất người yêu chỉ trong vài ngày: Tác hại của thói đeo bám đối với mối quan hệ

02/05/2017

Không đọc sách, chỉ đọc tóm tắt sách: Tưởng hiệu quả hóa ra tai hại

12/12/2016

10 cặp vếu trong anime "phá nát" mọi định luật vật lý

30/12/2016

25 phát minh quan trọng nhất trong lịch sử loài người

15/03/2017

Bạn muốn ăn sáng với hươu cao cổ? Hãy đến khách sạn Giraffe Manor ở Kenya

24/02/2017

15 anime với nội dung quái đản nhất khiến bạn phải thốt lên “Quát đờ phắc!” khi đang xem

24/10/2016

Trần Khánh Dư – Vị tướng lắm tài nhiều tật trong sử Việt

16/12/2016

Ấu dâm là gì? Tâm lý học của kẻ ấu dâm? Các dấu hiệu nhận biết và làm cách nào để giúp trẻ em phòng tránh?

26/03/2017

Chùm truyện tranh vui nhộn với triết lý nhẹ nhàng của Loading Artist

26/04/2017

20 thủ thuật tâm lý những người bán hàng sử dụng để khống chế hành vi mua sắm của bạn

29/12/2016

Ngắm nhìn các thành phố trên thế giới theo cách bạn chưa bao giờ được thấy trước kia

15/02/2017

Những câu triết lý “tầm xàm” về sự khác biệt giữa đàn ông và phụ nữ

07/03/2017

Khám phá nơi lạnh nhất thế giới có người sinh sống

19/01/2017

Há hốc mồm với những tác phẩm sáng tạo của những người rảnh rỗi

02/09/2017

Chùm truyện tranh vui nhộn mà chỉ những người nuôi mèo mới hiểu

15/04/2017

Đến Quảng Ninh du lịch, phải đi cho hết 10 địa điểm tuyệt đẹp sau đây

30/05/2017

Chưa tới 1 phần 10 những người đặt mục tiêu thành công trong việc hoàn thành mục tiêu. Bí quyết của họ là gì?

17/10/2016

Top 10 game chiến thuật cực hay cho PC có cấu hình “dễ chịu”

25/10/2016

10 mẫu xe độ Super Cub đẹp đến ngỡ ngàng!

30/12/2016

Từ cửa hàng không người bán của người Nhật lại nhớ “quán tự giác” một thời ở Việt Nam

19/10/2016

Làm sếp không dễ: 10 thách thức mà nhà lãnh đạo phải đối mặt

09/04/2017

Cách gọt hoa quả nhanh, đơn giản đến bất ngờ (táo, dưa hấu, xoài, bơ, dứa, cam quýt, thanh long chơi hết)

23/05/2017

© Copyright 2016. Bản quyền website thuộc về 1tach.com