Tham vấn tâm lý không phải là tư vấn tâm lý! Sao lạ thế nhỉ?

supervisor_accountAdministrator visibility 4296 5/21/2017 10:06:28 PM

Bài viết này phân tích sự khác nhau giữa tham vấn tâm lý và tư vấn tâm lý, từ đó giúp bạn xác định chính xác đâu mới thực sự là dịch vụ phù hợp với nhu cầu của bạn.

Trong cuộc sống con người ta thường xuyên đối mặt với rất nhiều những vấn đề tâm lý phức tạp mà chính họ khó có thể tìm được lời giải đáp. Hệ lụy của những khúc mắc tâm lý không được giải tỏa đó là những hậu quả không một ai mong muốn, có thể là mối quan hệ rạn nứt, trạng thái tinh thần bất ổn hoặc thậm chí có thể là đánh mất cả tính mạng của chính bản thân mình. Chính vì vậy mà hoạt động tư vấn tâm lý, tham vấn tâm lý trở nên cần thiết hơn bao giờ hết để có thể giúp đỡ những con người có vấn đề vượt qua được khó khăn của họ.

Thế nhưng thực tế thì hoạt động tư vấn tâm lý, tham vấn tâm lý ở Việt Nam còn khá mới mẻ và vẫn chưa được ứng dụng rộng rãi. Chính vì vậy mà nhiều người vẫn còn lạ lẫm, thậm chí không hiểu được bản chất và mục đích của hoạt động này là như thế nào? Đặc biệt nhiều người vẫn còn chưa phân biệt được rõ ràng hai thuật ngữ tư vấn tâm lý và tham vấn tâm lý. Hay đánh đồng nó là một nhưng thực ra giữa chúng có sự khác biệt lớn. Vậy sự khác biệt giữa tư vấn tâm lý và tham vấn là gì hãy cùng chúng tôi tìm hiểu nhé.

01.Tư vấn tâm lý là gì?

tư vấn tâm lý

Tư vấn tâm lý là một hoạt động mà nhà chuyên môn sẽ đóng góp ý kiến, cho lời khuyên của mình cho thân chủ (người có vấn đề về tâm lý) dựa trên những hiểu biết, kinh nghiệm và kiến thức chuyên sâu để giúp họ giải quyết vấn đề của mình. Mặc dù nhà tư vấn tâm lý không được quyền quyết định nhưng vẫn đóng vai trò chủ động, tích cực còn thân chủ thì thụ động nghe theo sự khuyên bảo của nhà tư vấn.

Bản chất của tư vấn tâm lý:

Như vậy ta có thể dễ dàng nhận thấy rằng bản chất của tư vấn tâm lý là những chuyên gia tâm lý sẽ đưa ra lời khuyên, cung cấp thông tin cho một người hoặc cùng lúc nhiều người có chung nhu cầu cần được giúp đỡ. Dựa vào những kiến thức uyên bác của nhà tư vấn và người được tư vấn chỉ việc nghe theo chỉ dẫn nếu như họ tin tưởng.

Hoạt động này chỉ là hoạt động một chiều mà chiều tác động chủ yếu là phía nhà tư vấn tâm lý. Chỉ diễn ra trong một thời gian ngắn thậm chí chỉ cần một buổi gặp gỡ, trao đổi với nhau.

02.Tham vấn tâm lý là gì?

tham vấn tâm lý

Tham vấn tâm lý là quá trình tương tác giữa nhà tham vấn (người có chuyên môn, kỹ năng, có phẩm chất đạo đức nghề nghiệp) và thân chủ (người gặp vấn đề khó khăn trong cuộc sống mà cụ thể đó là vấn đề tâm lý cần sự giúp đỡ) thông qua sự trao đổi, chia sẻ thân mật, chân tình (dựa trên nguyên tắc đạo đức và mối quan hệ mang tính nghề nghiệp) giúp thân chủ hiểu và chấp nhận thực tế của mình, tự tìm thấy tiềm năng của bản thân để giải quyết vấn đề của chính mình.

Bản chất của hoạt động tham vấn tâm lý:

Hoạt động tham vấn tâm lý là một tiến trình kéo dài có mở đầu, diễn biến và kết thúc. Tiến trình ấy không chỉ đơn giản là một hay hai buổi gặp mặt, làm việc và cũng không phải đơn thuần chỉ ở trong khoảng thời gian và không gian bạn gặp nhà tham vấn mà nó là cả một quá trình có sự tác động từ cả hai phía, có sự thay đổi và phát triển của chính bạn. Qua tiến trình này bạn sẽ nhận thấy được rõ hơn vấn đề mà mình đang gặp phải, mặc dù trước kia bạn không thể nào tự mình nhận thấy được. Thậm chí bạn còn có những suy nghĩ tiêu cực hơn vì không thể nào tìm ra được lối thoát. Thế nhưng qua tiến trình này bạn sẽ cảm thấy mình lớn dần lên, trưởng thành hơn về mặt kiến thức, suy nghĩ, cảm nhận của mình về thế giới xung quanh.

Tham vấn tâm lý là một sự tương tác:

Bạn cần phải hiểu rõ một vấn đề rằng tham vấn tâm lý không phải là nhà chuyên môn làm một cái gì đó cho một ai đó mà nó là một quá trình có sự tương tác giữa đôi bên, cùng nhau nhận thức vấn đề và cùng nhau tìm ra hướng giải quyết. Trong đó quyết định vẫn là chính bản thân bạn còn nhà tham vấn tâm lý chỉ đóng vai trò hỗ trợ, hướng dẫn mà thôi.

Tham vấn tâm lý được tiến hành bằng những cuộc trò chuyện giữa nhà tham vấn và thân chủ. Tất nhiên quá trình đó không phải là quá trình làm việc đơn phương của nhà tư vấn mà tất nhiên phải có sự hợp tác tích cực từ phía người cần được tham vấn. Hiệu quả của hoạt động tham vấn phụ thuộc rất nhiều vào thái độ và sự hợp tác của thân chủ đối với nhà tham vấn để tìm ra vấn đề và cách giải quyết vấn đề của mình.

Chính vì thế mối quan hệ tương tác giữa thân chủ và nhà tham vấn tâm lý cực kì quan trọng. Chỉ khi nào mối quan hệ này thật sự tốt đẹp thì thân chủ mới có thể dễ dàng, thoải mái bộc lộ bản chất của mình, nói thật nhất về vấn đề của mình. Tất nhiên sự trung thực phải đến từ hai phía và đối với nhà tham vấn thì điều này là một quy định trong nguyên tắc đạo đức hành nghề.

Tham vấn tâm lý là một quá trình tìm kiếm tiềm năng:

Bất kể ai trong chúng ta cũng đều sở hữu những tiềm năng mà nó chưa có điều kiện để bộc lộ hoặc không được nhận ra để bộc lộ. Chính vì vậy mà nhiệm vụ của các nhà tham vấn tâm lý là bằng một cách nào đó có thể giúp bạn nhận ra được tiềm năng của mình và vận dụng nó để giải quyết khó khăn của mình một cách tốt nhất. Để làm được điều này thì tất nhiên nhà tham vấn tâm lý phải sử dụng rất nhiều những kỹ thuật mà mình rèn luyện đươc như khai thác, tìm hiểu, nhận diện…. Sau đó nhà tham vấn tâm lý lại phải dùng vốn hiểu biết sâu rộng của mình giúp cho thân chủ tự nhận ra được đó là điểm mạnh của mình để từ đó có thể phát huy điểm mạnh giải quyết vấn đề một cách tốt nhất. Không nên chỉ cho thân chủ thấy vì điều đó có thể làm thân chủ không tin vì vậy mà nhà tham vấn phải tìm cách để thân chủ tự nhận ra là điều tốt nhất.

Tham vấn tâm lý cần phải tôn trọng quyền tự quyết của thân chủ:

Một nguyên tắc trong quá trình tham vấn tâm lý đó chính là nhà tham vấn phải tôn trọng quyền tự quyết của thân chủ. Không làm thay, làm thế mà chỉ là hỗ trợ, giúp đỡ thân chủ quyết định và thực hiện. Nhà tham vấn phải biết giới hạn của mình nên dừng lại ở đâu và thân chủ cũng cần phải nhận thức được rằng chính mình mới có quyền quyết định, chịu tránh nhiệm trước vấn đề của mình.

Ý nghĩa của việc tôn trọng quyền tự quyết của thân chủ còn giúp cho thân chủ trở nên tự tin hơn, mạnh dạn hơn và dày dặn kinh nghiệm hơn. Họ có thể tự mình đương đầu với những thử thác tiếp theo mà không cần phải có sự trợ giúp của nhà tham vấn. Còn nếu như nhà tham vấn làm hộ, làm thay cho họ thì việc này chắc chắn sẽ hình thành những con người thụ động, ỷ lại và mãi mãi thất bại trên con đường đi của mình.

Tham vấn tâm lý là một dịch vụ có tính chất nghề nghiệp:

Một điều cần phải hết sức lưu ý trong mối quan hệ giữa nhà tham vấn và thân chủ đó là mối quan hệ nghề nghiệp. Khi tiến trình tư vấn kết thúc có nghĩa là mối quan hệ kết thúc. Tuyệt đối không chấp nhận những vấn đề tình cảm cá nhân nảy sinh trong quá trình này.

Điều này cũng hoàn toàn dễ hiểu bởi vì khi một người đứng trước những khó khăn tâm lý không thể tìm ra được lối thoát thì bỗng dung lại thấy được ánh sáng khi nhận được sự giúp đỡ của nhà tham vấn thì khó có thể tránh khỏi những tình cảm đặc biệt. Tuy nhiên điều này sẽ phải dừng lại ngay lập tức và đây cũng là một nguyên tắc hành nghề mà nhà tham vấn tâm lý cần phải chú ý.

03.Vậy rốt cuộc đâu là điểm khác biệt giữa tư vấn tâm lý và tham vấn tâm lý?

khác biệt giữa tư vấn tâm lý và tham vấn tâm lý

Từ những nhận định trên ta có thể rút ra được những điểm khác nhau cơ bản giữa tư vấn tâm lý và tham vấn tâm lý như sau:

Thứ nhất là về mục tiêu: Tư vấn tâm lý chủ yếu hướng đến giải quyết vấn đề hiện tại, còn tham vấn tâm lý hướng tới mục tiêu lâu dài hơn đó là giúp cá nhân nâng cao khả năng giải quyết vấn đề tâm lý của mình sau khi được tham vấn.

Thứ hai là về tiến trình: Tư vấn thường là cung cấp thông tin hay đưa ra lời khuyên . Do vậy nó chỉ diễn ra trong một thời gian ngắn, giải quyết vấn đề tức thời, còn tham vấn tâm lý là một quá trình và diễn ra trong một thời gian dài có thể hàng tuần, hàng tháng hoặc thậm chí hàng năm.

Thứ ba là về mối quan hệ: Trong tư vấn tâm lý thì mối quan hệ có thể là trên-dưới, giữa một người được xem là uyên bác với những thông tin chuyên môn còn bên kia là người gặp phải vấn đề tâm lý nào đó mà không biết cách giải quyết thế nào cần đến lời khuyên từ nhà tư vấn tâm lý. Mối quan hệ ở đây không đòi hỏi sự tương tác tích cực từ phía người được tư vấn. Trong khi đó thì tham vấn tâm lý lại có mối quan hệ ngang bằng, bình đẳng và dòi hỏi sự tương tác rất chặt chẽ và tích cực ở cả đôi bên.

Thứ tư là về cách thức tương tác: trong tư vấn tâm lý thì hình thức can thiệp chính là cung cấp thông tin và lời khuyên nên sự thành công phụ thuộc vào những kiến thức chuyên sâu của nhà tư vấn tâm lý. Còn trong tham vấn tâm lý thì sự thành công phụ thuộc vào kỹ năng tương tác của nhà tham vấn để giúp đối tượng có thể nhận ra được vấn đề của mình, hiểu mình để từ đó tìm kiếm giải pháp phù hợp và thực hiện nó.

Như vậy rõ ràng là hai hình thức tư vấn tâm lý và tham vấn tâm lý có sự khác biệt nhau. Tuy nhiên thực tế thì vẫn có những người đánh đồng hai thuật ngữ này và phổ biến nhất là dùng tư vấn tâm lý chứ không hề nhắc gì đến tham vấn tâm lý.

04.Hoạt động tư vấn tâm lý và tham vấn tâm lý tại Việt Nam:

hoạt động tư vấn tâm lý và tham vấn tâm lý tại Việt Nam

Nghề tư vấn tâm lý đang ngày càng phát triển:

Cùng với sự phát triển của xã hội hiện đại thì nghề tư vấn tâm lý càng trở nên cần thiết bởi không ai có thể tránh khỏi những vấn đề khó khăn về tâm lý. Chính vì vậy mà họ rất cần đến sự giúp đỡ của những chuyên gia cho họ lời khuyên để họ có thể giải quyết được vấn đề của mình một cách tốt nhất.

Thực tế những lĩnh vực của tư vấn tâm lý rất nhiều như tư vấn tâm lý học đường, tư vấn tâm lý tình yêu, tư vấn tâm lý giới tính… Ngày nay bạn cũng không khó để có thể tìm thấy một dịch vụ tư vấn tâm lý để sử dụng nó. Không những vậy tư vấn tâm lý còn được thực hiện đa dạng dưới nhiều hình thức như gặp trực tiếp, tư vấn tâm lý online, tư vấn tâm lý qua điện thoại…

Nghề tham vấn tâm lý, một dịch vụ cần phát triển ở Việt Nam:

Cũng giống như tư vấn tâm lý, tham vấn tâm lý mặc dù bản chất có khác so với tư vấn tâm lý nhưng nó cũng nhằm một mục đích chung là giúp cá nhân giải quyết các vấn đề khó khăn về tâm lý của mình. Hoạt động tham vấn tâm lý cũng tồn tại ở các trung tâm, tham vấn qua điện thoại hay các phương tiện thông tin đại chúng.

Thực tế thì khi đưa vào ứng dụng trong thực tiễn thì sẽ có sự kết hợp giữa tư vấn tâm lý và tham vấn tâm lý. Điều này tùy thuộc vào khả năng của nhà chuyên môn nên dùng hình thức nào phù hợp với vấn đề của thân chủ và thực hiện đạt được hiệu quả cao nhất.

Dịch vụ tư vấn tâm lý, tham vấn tâm lý đã được đưa vào trường học nhằm giúp đỡ những học sinh, phụ huynh có con gặp khó khăn về những vấn đề tâm lý, hành vi khó khăn trong học tập, giải quyết những vấn đề bất đồng giữa giáo viên và học sinh.

Theo như kết quả của một số cuộc điều tra thì nhu cầu của loại hình dịch vụ này đang có xu hướng tăng lên đặc biệt ở các khu đô thị, thành phố lớn. Cuộc sống hiện đại với rất nhiều những biến đổi của nền kinh tế, cùng với đó là những vấn đề tâm lý xã hội phát sinh nên dịch vụ này trở nên cần thiết.

Tuy nhiên hoạt động tư vấn tâm lý, tham vấn tâm lý hiện nay  tại Việt Nam cũng chỉ hoạt động với quy mô nhỏ, chưa thật sự phổ biến, vững mạnh vì nhiều người sống ở vùng nông thôn vẫn còn lạ lẫm, đặc biệt là thuật ngữ tham vấn tâm lý thì nhiều người vấn chưa thật sự hiểu rõ bản chất của nó.

Vậy thì bây giờ bạn đã có thể hiểu rõ thế nào là tư vấn tâm lý và tham vấn tâm lý rồi đúng không? Điều này sẽ giúp ích cho bạn rất nhiều trong việc tìm kiếm dịch vụ phù hợp nhất với vấn đề của mình. Nếu bạn gặp phải vấn đề khó khăn về tâm lý cần được tư vấn hoặc tham vấn thì hãy liên hệ với các đơn vị cung cấp dịch vụ uy tín, chất lượng để được giúp đỡ bạn nhé.

BÀI ĐANG HOT

100 ý tưởng khởi nghiệp kinh doanh nhỏ ít vốn cho người mới bắt đầu

06/12/2016

Chùm truyện tranh vui nhộn với triết lý nhẹ nhàng của Loading Artist

26/04/2017

Ở đời có 4 cái ngu – Vì sao ngu? Ngu như thế nào?

02/12/2016

Những dòng code giết người: Nghề lập trình viên có thể nguy hiểm hơn bạn tưởng

21/12/2016

Cách xác định loại da và quy trình chăm sóc da từng bước hiệu quả nhất

06/08/2017

Vì sao sai lè mà vẫn tin là đúng - Hiệu ứng chân lý ảo tưởng trong tâm lý học

24/11/2016

4 lý do bạn không nên cắt viên vitamin E để bôi mặt – Làm đẹp với vitamin E như thế nào cho đúng cách?

09/03/2017

Thật dễ thương khi động vật cũng Selfie

21/01/2017

25 phát minh quan trọng nhất trong lịch sử loài người

15/03/2017

Ấu dâm là gì? Tâm lý học của kẻ ấu dâm? Các dấu hiệu nhận biết và làm cách nào để giúp trẻ em phòng tránh?

26/03/2017

[Truyện cười] Tuyển tập những truyện cười bựa nhất về con Thỏ ngáo đá

11/12/2016

Bạn có giết Hitler nếu có thể du hành thời gian về quá khứ? Đừng vội trả lời!

24/02/2017

6 loại khoáng chất đa lượng cần thiết cho cơ thể gồm những gì? Bạn có thể tìm thấy chúng ở đâu?

15/02/2017

Những mẩu truyện tranh hài hước về chú thỏ 7 màu

28/03/2017

Tham vấn tâm lý không phải là tư vấn tâm lý! Sao lạ thế nhỉ?

21/05/2017

50 kỹ năng mềm bạn cần phải có để hạnh phúc và thành công trong cuộc sống

31/08/2017

Số ngẫu nhiên do máy tính tạo ra có thực sự ngẫu nhiên?

20/04/2017

Top 10 game chiến thuật cực hay cho PC có cấu hình “dễ chịu”

25/10/2016

Chiêm ngưỡng bộ trang sức tuyệt đẹp 3000 năm tuổi của văn hóa Sa Huỳnh – Việt Nam

14/12/2016

20 Ý tưởng mở quán cà phê cho người khởi nghiệp kinh doanh nhỏ

06/12/2016

Nâng mũi theo chuẩn nhân trắc học là gì? Vì sao ngày càng nhiều người quan tâm đến trào lưu làm đẹp này?

12/03/2017

Tất cả những điều bạn cần biết về ngành tâm lý học trước khi quyết định theo đuổi ngành này

09/05/2017

15 anime với nội dung quái đản nhất khiến bạn phải thốt lên “Quát đờ phắc!” khi đang xem

24/10/2016

Cảnh báo: Tác hại từ việc trị mụn bằng kem đánh răng!

10/12/2016

Vì sao chúng ta không bao giờ thấy chó sói biểu diễn trong rạp xiếc

11/03/2017

10 bí quyết giúp bạn thành công trong mọi lĩnh vực

04/06/2017

Há hốc mồm với những tác phẩm sáng tạo của những người rảnh rỗi

02/09/2017

Không đọc sách, chỉ đọc tóm tắt sách: Tưởng hiệu quả hóa ra tai hại

12/12/2016

Bệnh lao phổi là gì? Lây lan như thế nào? Triệu chứng, cách phòng và điều trị bệnh lao phổi?

18/05/2017

Mách bạn bí quyết rèn luyện kỹ năng giao tiếp hiệu quả (và những điều quan trọng khác trong giao tiếp)

21/05/2017

© Copyright 2016. Bản quyền website thuộc về 1tach.com