Phải chăng món phở Việt Nam có nguồn gốc từ món bò hầm Pot-au-feu của Pháp?

supervisor_accountAdministrator visibility 2077 4/25/2017 1:36:36 AM

Phở là một món ăn truyền thống của Việt Nam, cũng có thể xem là một trong những món ăn tiêu biểu cho ẩm thực Việt Nam. Thành phần chính của phở là bánh phở và nước dùng (hay nước lèo theo cách gọi miền Nam) cùng với thịt bò hoặc thịt gà cắt lát mỏng. Ngoài ra còn kèm theo các gia vị như: tương, tiêu, chanh, nước mắm, ớt... Những gia vị này được thêm vào tùy theo khẩu vị của từng người dùng.

Phở thông thường dùng làm món điểm tâm buổi sáng hoặc ăn đêm, nhưng ở các thành phố lớn món ăn này được thưởng thức trong cả ngày. Các tỉnh phía Nam Việt Nam và một số vùng miền khác phở được bày bàn kèm cả đĩa rau thơm như hành, giá và những lá cây rau mùi, rau húng, trong đó ngò gai là loại lá đặc trưng của phở; tuy nhiên tại Hà Nội thì không có đĩa rau sống này. Phở thường là phở bò hay phở gà, nhưng đôi khi cũng có những biến thể khác như phở heo, phở tôm…

Hôm nay, chúng ta hãy tìm hiểu về nguồn gốc của món ăn này!

01.Từ chuyện ảnh hưởng của người Pháp đối với ẩm thực Việt Nam vào đầu thế kỷ 20:

Trước thế kỷ 20, thịt bò và phở là những khái niệm xa lạ đối với người Việt Nam. Các sản phẩm từ thịt bò và sữa bò quen thuộc với người châu Âu, nhưng lại xa lạ với người Việt thời đó. Chăn nuôi bò là một ngành phát triển mạnh ở Pháp. Pháp nổi tiếng có hơn 100 loại phô mai khác nhau, hầu như đều là sản phẩm từ sữa bò. Khi người Pháp chiếm Đông Dương, nhu cầu về sữa bò, và phômai, bơ, sữa chua, thịt bò… là nhu cầu thiết yếu của họ. Uống sữa và cà phê sữa là những thói quen của người Pháp du nhập vào Việt Nam.

Người Việt Nam chỉ uống trà. Quan niệm xưa chung của dân châu Á là ai uống sữa động vật nào thì sẽ biến thành con vật đó. Chỉ có tầng lớp nhỏ trung lưu làm việc với Pháp mới biết khẩu vị “Tối rượu sâm-panh, sáng sữa bò”. Trong cuốn “Địa lý về sữa” in năm 1940, P. Veyrey đã nhận định sữa ở An nam chỉ phục vụ cho một số tầng lớp khá giả. Bò và sản phẩm từ bò không quen thuộc đối với người Đông Dương. Trẻ con ở đây bú mẹ đến 3, 5 tuổi. Dân các nước Đông Nam Á không dùng sữa, bơ. Thời đó, “dân bơ sữa” là thành ngữ mới, chỉ đám con nhà giàu sang.

Việt Nam chỉ nuôi trâu. Trâu khỏe giúp cho cày ruộng. Chỉ khi nào trâu chết, hay già, ốm yếu mới được ăn thịt. Thời trước chỉ có món xáo trâu. Không có món ăn nào của Việt Nam liên quan đến thịt bò được nhắc đến trước thế kỷ 20. Chứng tỏ trước thời thực dân Pháp, bò hầu như không có mặt ở Việt Nam.

Bò châu Á là giống bé nhỏ, có bướu và rất ít do không đem nhiều lợi ích trong cuộc sống như trâu. Trâu to và khỏe, sức chịu đựng dẻo dai. Người nông dân Việt trước kia nuôi trâu. Người Pháp khi đến Đông Dương chê bò có bướu châu Á còi cọc, ốm yếu, gầy giơ xương, túi hai bên sườn rỗng, không có thịt. Người Pháp đã quyết định nhập bò sữa từ Normandie, và một số từ Ấn Độ, bò Thụy Sỹ, bò Bretagne và cho lai tạo với hy vọng tạo ra một giống bò mới, to khỏe chịu đựng được khí hậu nhiệt đới, và cho nhiều sữa, thịt.

Bác sĩ Yersin đã đệ thư xin chính phủ bảo hộ cho nhập bò, gà Thụy Sỹ. Năm 1898, Pháp đã bắt đầu nhập bò vào Việt Nam. Chuyên gia nuôi bò ở Limousin được gửi sang Đông Dương để hướng dẫn cách nuôi. Do chặng đường vận chuyển bằng tàu thủy từ Marseille đến Đông Dương và khí hậu thay đổi hoàn toàn khác, nhiều con đã chết hay kiệt sức trên đường đi. Một số bò được thử thả nuôi, chết vì hổ, voi rừng. Sau đó bò được giao cho nông dân nuôi (có lẽ từ đó người nông dân Việt Nam mới nuôi bò). Người Pháp dạy cho nông dân bản xứ cách nuôi bò, vắt sữa.

Sữa và thịt bò chỉ bán trong các thành phố lớn và chỉ có người Pháp tiêu thụ vì giá thành quá cao. Một cân thịt bò lúc đó có giá 30 cents. Cũng vì vậy công nghệ làm bơ, phô mai không thể làm tại địa phương, phải nhập từ mẫu quốc do số lượng người dùng ít. Việc nuôi bò thịt và bò sữa không đem lại lợi nhuận so với khai thác cà phê, cao xu, mỏ… Chăn nuôi bò gần như không thành công tại Đông Dương.

Như vậy công nghệ chăn nuôi bò lấy thịt và sữa là do người Pháp đem vào. Điều đó khẳng định phở bò chỉ có đầu thế kỷ 20 vì chuyến bò nhập đầu tiên là năm 1898.

Bò rất hiếm, đương nhiên vì hiếm nên quý và đắt tiền. Mổ bò là ngày hội lớn của làng, phải đem ra bàn bạc ở đình làng vì vậy mới có thành ngữ “Ồn ào như mổ bò” hay “Cãi nhau như mổ bò”, đó đều là những thành ngữ mới. Một vài thành ngữ khác về bò cũng là những thành ngữ mới xuất hiện đầu thế kỷ 20: “Trâu bò húc nhau ruồi muỗi chết”, “Ngu như bò”…

02.Cho tới nguồn gốc của món phở:

Phở thường được cho là định hình vào đầu thế kỷ 20. Về nơi xuất hiện đầu tiên ở Việt Nam, người ta có hai quan điểm khác nhau là: Nam Định và Hà Nội, đây cũng là nơi làm cho món ăn này trở nên nổi tiếng.

Cuốn từ điển của Alexandre de Rhodes năm 1651 không có từ phở. Trong bài khảo luận về dân Bắc Kỳ, Tạp chí Đông Dương (15/9/1907), Georges Dumoutier nói về những món ăn phổ biến ở Bắc Kỳ, không điểm danh phở. Khảo sát việc nhập bò, chăn nuôi bò thời Đông Dương chứng minh phở chỉ xuất hiện đầu thế kỷ 20. Phở sớm được ưa thích, nên phở xuất hiện trong văn thơ thời Pháp thuộc, và chỉ hơn chục năm sau, phở có trong từ điển. Từ điển của Gustave Hue (Dictionnaire Annamite – Chinois – Français) xuất bản năm 1937 định nghĩa: “Cháo phở : pot-au-feu”.

Pot-au-feu là món súp hầm thịt bò của Pháp. Theo đầu bếp Raymond Blanc, món bò hầm là tinh hoa của ẩm thực gia đình của Pháp, đây là món ăn được thưởng thức nhiều nhất ở Pháp. Nó làm cho cả những bữa ăn sang trọng hay nghèo hèn đều trở nên danh giá.

Nguyên liệu của món Pot-au-feu gồm các món thịt bò giá rẻ (sụn, đuôi bò, tủy xương) nấu với các loại xúc xích vị mạnh, kết hợp cà rốt, củ cải, tỏi tây, cần tây, hành tây, với gia vị thường bao gồm mùi tây, cỏ xạ hương, nguyệt quế, muối, tiêu đen và đinh hương…

Nếu so sánh chúng ta có thể thấy món Pot-au-feu của Pháp khá khác món phở của Việt Nam cả về thành phần nguyên liệu, cách chế biến lẫn hương vị. Tuy nhiên cũng có khả năng món phở của chúng ta cũng chịu ảnh hưởng ít nhiều từ món Pot-au-feu, ít nhất là ảnh hưởng từ tên gọi.

Cũng có quan điểm cho rằng phở bắt nguồn từ một món ăn Quảng Đông mang tên “Ngưu nhục phấn”, hoặc một giải thuyết khác cho rằng phở vốn bắt nguồn từ món "xáo trâu" (dùng sợi bún) của Việt Nam, sau được biến tấu thành món "xáo bò" dùng bánh cuốn.

Nhưng xét cho cùng, dù rằng món phở của Việt Nam có chịu ảnh hưởng từ món Pot-au-feu của Pháp hay món Ngưu nhục phấn của Quảng Đông thì đã làm sao? Chính sự sáng tạo của người Việt khi giao lưu ẩm thực với các dân tộc khác trên thế giới mới thực sự là linh hồn của món ăn quốc hồn quốc túy này.

BÀI ĐANG HOT

Tất cả những điều bạn cần biết về ngành tâm lý học trước khi quyết định theo đuổi ngành này

09/05/2017

Cảnh báo: Tác hại từ việc trị mụn bằng kem đánh răng!

10/12/2016

15 anime với nội dung quái đản nhất khiến bạn phải thốt lên “Quát đờ phắc!” khi đang xem

24/10/2016

Nếu 100 quả bom nguyên tử nổ cùng lúc?

15/09/2017

Du lịch phượt Quảng Ngãi với 14 điểm đến và 21 đặc sản nổi nổi tiếng

31/08/2017

10 cuốn sách cực hay về tâm lý học - Bạn đã đọc bao nhiêu cuốn trong số này rồi?

17/05/2017

Vì sao chúng ta không bao giờ thấy chó sói biểu diễn trong rạp xiếc

11/03/2017

Voi châu Phi “không thèm” mọc ngà để tránh nạn tuyệt chủng

13/01/2017

Những câu nói hay về cuộc sống: Cùng đọc và chiêm nghiệm

19/02/2017

10 thứ tưởng chừng vô hại nhưng lại là chất độc với thú cưng nhà bạn.

27/11/2017

Khởi nghiệp thế nào để tránh vấp phải sự cạnh tranh khốc liệt? Những ví dụ điển hình của chiến lược đại dương xanh tại Việt Nam.

20/06/2018

25 phát minh quan trọng nhất trong lịch sử loài người

15/03/2017

4 lý do bạn không nên cắt viên vitamin E để bôi mặt – Làm đẹp với vitamin E như thế nào cho đúng cách?

09/03/2017

[Video học tiếng Anh] IELTS Listening - Top 14 tips!

01/05/2017

Những câu nói hay về tình bạn

12/04/2017

Ở đời có 4 cái ngu – Vì sao ngu? Ngu như thế nào?

02/12/2016

5 kiểu chết phổ biến trong phim ảnh hóa ra lại sai về mặt khoa học

29/04/2017

10 cặp vếu trong anime "phá nát" mọi định luật vật lý

30/12/2016

Nước mắm nhiễm Asen và đạo đức giả của công ty truyền thông quốc tế tại Việt Nam

02/12/2016

Nâng mũi theo chuẩn nhân trắc học là gì? Vì sao ngày càng nhiều người quan tâm đến trào lưu làm đẹp này?

12/03/2017

10 kế hoạch cực kỳ điên rồ nhưng lại thực sự thành công

26/09/2017

11 công việc có mức thu nhập cao dành cho phụ nữ

16/05/2017

8 sai lầm bạn cần khắc phục để cải thiện hiệu quả công việc

11/04/2017

13 cặp động vật khác loài nhưng trông cứ như anh em ruột

24/11/2016

Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh "máy hút bụi"

21/10/2016

Đến Quảng Ninh du lịch, phải đi cho hết 10 địa điểm tuyệt đẹp sau đây

30/05/2017

Làm sếp không dễ: 10 thách thức mà nhà lãnh đạo phải đối mặt

09/04/2017

Tiền mua được gì? Tiền không mua được gì?

22/11/2016

Há hốc mồm với những tác phẩm sáng tạo của những người rảnh rỗi

02/09/2017

Một nghệ sĩ Nhật Bản đã “biến” hộp các tông thành xe tăng và nhiều mô hình thú vị khác

30/04/2017

© Copyright 2016. Bản quyền website thuộc về 1tach.com